De verkoop van de kaartjes starten …
Geplaatst door: Genootschap Onze Taal 8 maart 2010Als fervente treinreizigers kijken de taaladviseurs weleens op websites als treinreiziger.nl. Een van de nieuwtjes daar ging over de Kruidvat-treinkaartjesactie: goedkope weekenddagkaarten die vanaf morgen te koop zijn (en die na morgen weer grotendeels uitverkocht zijn).
In dat bericht stond de zin: "De verkoop van zowel de groene als de rode kaartjes starten dinsdag 9 maart." Wij hebben de indruk dat dat steeds vaker voorkomt: dat de persoonsvorm van de zin zich richt naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord, ook al is dat niet de kern van het onderwerp of is het zelfs een ander zinsdeel. In de gesproken taal misschien een vergeeflijke fout, maar in geschreven vorm toch wel slordig.
Neemt dit toe? Kan het zelfs een klein beetje een voorbode zijn van een taalverandering? Of is het gewoon een slordigheid en zal het dat ook blijven?
(Misschien dat je dit geval in deze zin ook nog als hypercorrectie zou kunnen beschouwen, omdat de schrijver wellicht aan ‘de verkoop van x en de verkoop van y’ gedacht zou hebben. Maar gezien de constructie van de zin met zowel … als en de ‘ontelbaarheid’ van verkoop lijkt ons dat niet erg waarschijnlijk.)
(Een ‘echte’ taalfout, deze keer!)
Een “indruk” is gelukkig nog geen feit, en zelfs als hij wordt bevestigd hebben we nog geen taalverandering. Ik zie niet meteen een ‘grammaticaal voordeel’ in congruentie van persoonsvorm en dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord. Welke ‘betekenisvolle’ informatie zou dat opleveren? Bovendien, kunnen we de informatie over het zinsonderwerp zomaar missen? Laten we het maar houden op: “slordigheid”, al dan niet toenemend.
Ik zie nu zo’n zin in het AD: “Het hoge niveau van antioxidanten in eieren kunnen ook blindheid door een oogaandoening voorkomen.”
En nu gisteren weer een in Nova: “… dat haar man haar en de kinderen zullen vermoorden.”
Zo stond er laatst in een formulier dat ik moest invullen:
“Uitbetaling van vacatiegelden aan privxc3xa9personen in Nederland worden door [bedrijfsnaam] opgegeven aan de belastingdienst.”