Boer zoekt klemtoon
Geplaatst door: Genootschap Onze Taal 12 november 2009In de Metro stond vanmorgen een kop met het woord boeren kiel los geschreven. Da’s niet goed. Maar toch: boerenkiel is een raar woord, want de klemtoon ligt op kiel – terwijl een normale samenstelling de klemtoon juist op het eerste woorddeel heeft.
Eens even in Van Dale kijken. Ja hoor, legio samenstellingen met boer hebben de klemtoon achteraan: boerenbont, boerenbruiloft, boerenfatsoen, boerenjongen, boerenstand … En bij de woorden waarin volgens het woordenboek de klemtoon wel op boer ligt, zitten er een hoop die in de praktijk txc3xb3ch die afwijkende klemtoon krijgen, zoals boerenfamilie, boerenfeest en boerenverstand.
Blijkbaar heeft boeren iets bijvoeglijks in zich.
Het is alweer enkele jaren geleden, maar kan dit door middel van regels uit de fonologie (met zware en superzware lettergrepen) niet verklaard worden? Ik geloof dat ‘iel’ superzwaar is, en daarom de klemtoon krijgt. Daarnaast bevat boeren (boe en ren) geen superzware lettergrepen (maar pin me daar niet op vast; 7 jaar lang dingen onthouden is niet mijn sterkste kant).
Voor mij ligt de klemtoon bij al die woorden op de eerste lettergreep. Vlaanderen contra Nederland?