Dialecten in het buitenland
Geplaatst door: Genootschap Onze Taal 15 juni 2009Deze ene taaladviseur is net terug van twee weken Andalusixc3xab. Zijn cursus Spaans hielp wel, maar toch was het nog niet al te makkelijk om het Spaans van Zuid-Spanje te volgen. Misschien dat het Andalusisch op mij hetzelfde effect had als het Zeeuws of het Limburgs op een Spanjaard die Standaardnederlands heeft geleerd.
We zijn benieuwd of er meer mensen zijn die ondanks redelijke kennis van de standaardtaal van een land toch nog flink met de mond vol tanden zijn komen te staan in zo’n land door het dialect van een bepaalde streek.
Ik heb dat regelmatig in Noorwegen gehad. Ik spreek best aardig Noors volgens mij, en probeer dat dan ook vaak uit, maar het antwoord dat ik krijg is vaak dusdanig dialect of snel uitgesproken dat ik geen idee heb waar het over gaat.
Nou heb je sowieso twee soorten Noors (Bokmxc3xa5l en Nynorsk), maar dan ook nog eens al die dialecten en accenten …
In de docu over Anne Frank afgelopen weekend kwam een Noors meisje (uit Steinkjer) aan het woord. Ik kon er maar weinig van verstaan, behalve als ze Engels sprak.
Twee jaar geleden heb ik mijn vakantie doorgebracht in een huisje op het Andalusische platteland. Ik kende slechts een handvol Spaanse woorden – uit liedjes dan nog wel – maar probeerde zo snel mogelijk het plaatselijke (boeren)dialect op te pikken. Na mij werd het huisje anderhalve week bewoond door een hoogleraar Spaanse taalkunde. Op het eind van het zomerseizoen ging de eigenares van het huisje bij de buren langs om te informeren of alles goed was gelopen met de gasten. De hoogleraar vonden ze maar niks, “want die spreekt katholiek”, maar die jongen (ik dus, die met veel fantasie en enigszins aangestoken door de felle zon hun taaltje probeerde te imiteren), dixc3xa9 sprak Andalusisch!
Volgens mij is het Catalaans een andere taal dan het officixc3xable Spaans, maar toch kan ik me in Barcelona en Valencia redden. Maar dat was na enige tijd zelfs waar in Brazilixc3xab, waar ik snel de transformaties door had van het Spaans naar het Portugees. Dat was dan op het gebied van de geschreven taal, want als men snel spreekt, heb ik al moeite met het Spaans zelf. Dat heb ik via Assimil geleerd en ik heb er geen oefening in. Dat is anders met het Italiaans, want ik heb 2 jaar in Italixc3xab gewoond.
Wat mij verwonderde was het Frans van Quebec. Ik ben als Belg volkomen tweetalig opgegroeid, maar op het drukke verhaal van mijn taxichauffeur kon ik alleen maar Pas vrai! Vous dites! enz. uitroepen, want ik verstond er geen klop van. Ik heb zelfs eens een Franstalige Canadese professor voorgesteld om Engels te praten, zo’n dik (in mijn oren) Amerikaans accent had hij, maar hij antwoordde met datzelfde dik accent: Je ne parle pas Anglais!
Veel hangt af van je verwachtingen. In Helsinki, dat tweetalig is, kon ik zonder de taal te kennen heel wat woorden verstaan, die dan Zweeds waren, en absoluut geen enkel dat Fins was. Van de andere kant had ik me later op een reis naar Zweden een handjevol Zweeds aangeleerd, maar toen ik eerst een dagje in Kopenhagen vertoefde was ik er volkomen verloren. Het Deens was toch iets heel anders.
Het is ook niet overal zo dat de plaatselijke bevolking het op prijs stelt dat je enkele woordjes van hun taal spreekt, al is dat meestal wel het geval. In Banjul (Gambia) had ik wat Wolof opgepikt en bedankte ik een security officer in die taal. Hij wees me terecht met te zeggen: That’s Thank you, sir.
Zeer verwonderlijk bij een volk dat de gemoedelijkheid zelf is en met elke vreemdeling aanpapt en hem/haar aanspoort om vrolijk te zijn en dat ook zelf is. Toen we echter eens na het vallen van de avond met zijn tweexc3xabn door een inlandse wijk liepen om geen taxi te moeten nemen, riep iemand in het Engels: “Don’t get lost!” en vervolgens was het alsof we spoken waren. Niemand keek naar ons. Men deed alsof we er niet waren. Niet dat we ons onveilig voelden, maar het was uiterst vreemd.
xc2xbfAndalusian dialect? Well, in Spanish Linguistics we donxc2xb4t speak about “dialectos” but about “variedades” (different standards of Spanish). The concept “dialect” is not very useful if you want to understand Spanish language.
Spanish is an international language and -like the English language- we donxc2xb4t have dialects but different standards of language. I didnxc2xb4t study “Dialectologxc3xada” at the University but “Variedades del espaxc3xb1ol”.
Definitely, “dialect” is not a term that can be useful if you want to understand the richness of the Spanish language.
Ik heb in Londen stage gelopen. Toen ik er bepakt en bezakt aankwam, moest ik de weg naar mijn studentenhuis vragen. Het antwoord van de man (kaal, paar tanden in de mond, vuil hemd en tatoeages) deed mij vermoeden dat ik jarenlang de verkeerde taal had geleerd. Van zijn onvervalste Cockney verstond ik namelijk geen woord. Een paar maand later sprak ik hem weer in de lokale pub en kon ik de man prima volgen. Ik moest blijkbaar even omschakelen.
Gehoord van een lerares Nederlands:
Een meisje uit Frans-Vlaanderen leerde Nederlands, omdat ze een relatie had met een jongen uit Kortrijk.
Zij had zo haar best gedaan en was zo trots dat ze zich behoorlijk in het Nederlands kon uitdrukken.
Toen ze echter het eerste familiefeestje in Kortrijk meemaakte, kon ze helemaal niet meepraten… want het West-Vlaamse dialect beheerste ze absoluut niet!
Begin jaren tachtig werd mijn man voor zijn werk uitgezonden naar Beieren. Ik dacht dat het wel snor zat met de taal, tenslotte had ik 5 jaar Duits gehad op de middelbare school. Dat viel tegen. Als er een Bayer aan het woord was, kon ik er niets van verstaan.
Na 2 jaar ging het wat beter maar nog steeds kon ik niet alles verstaan.
Altijd probleem gehad met het Frans van de Candezen.
In Zuid-Afrika vroeg ik altijd toch maar Engels te spreken, daar ik hun taaltje moeilijk kon volgen.
met het Vlaams heb ik geen moeite, zelfs niet als een van de Belgen die gereageerd heeft zegt, dat hij er geen “klop” van begrijpt!
Het kan je dichter bij huis ook gebeuren.
Kruier (die zijn er nog) op Brussel Zuid houdt heel verhaal in het Frans tegen Engelse dame die geen euro-muntje heeft voor haar bagagekar. Hij wil het verhaal aan mij ook kwijt, maar ik vraag hem of het in het Nederlands kan. Ik krijg prompt het relaas in een dialect dat ik bijna niet versta; ik denk Westvlaams. Heb maar beleefd geknikt.
38 jaar geleden heb ik in Italixc3xab gewerkt. Daarvoor had ik behoorlijke (grammaticale) kennis van het Italiaans opgedaan tijdens privxc3xa9lessen en door correspondentie met Italiaanse vrienden. Ik kwam er snel achter dat ik de “Italianen” niet verstond. Gelukkig had ik een Nederlandse werkgever die gewoon Italiaans sprak. Thans verblijf ik 3 maanden in de omgeving waar ik destijds gewerkt heb. Er is niets veranderd. Iedereen in de onmgeving spreekt in dialect. Ik kan het goed verstaan maar wil en kan het niet spreken. Mijn vriendin spreekt met mij Italiaans en ook de buren, zij zijn hoog opgeleid, spreken Italiaans met hun dochter. Onderling blijven ze dialect spreken. Wanneer ik met mijn vriendin in gezelschap van familie of vrienden verkeer, spreken zij onderling ook dialect. Eigenlijk is dit onbeleefd, terwijl het echt geen onbeleefde mensen zijn, ze zij het zich bewust maar kunnen kennelijk niet anders. Iedereen kan wel Italiaans kan spreken, behalve dan mensen van boven de 65/70 jaar. Wanneer ik in Nederland Friesland of Limburg bezoek, versta ik trouwens ook mijn eigen landgenoten niet.